تنبلی تخمدان که معمولا با نام سندرم تخمدان پلی کیستیک یا pco نیز شناخته می شود، یکی از بیماری های رایج در بین زنــان می باشد.
این بیماری می تواند باعث ناباروری گردد و معمولاً این مشکل یک بیماری ژنتیکی است.
افرادی که دچار بیماری پلی کیستیک هستند امکان بارداری در آن ها کاهش می یابد.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد علائم تنبلی تخمدان، روش تشخیص تنبلی تخمدان و درمان تنبلی تخمدان با ما در این مقاله همراه باشید.
علائم تنبلی تخمدان
از علائم بالینی تنبلی تخمدان می توان به وجود هورمونهای مردانه بیشتر در بانوان اشاره کرد.
معمولاً به صورت ماهانه در حد متوسطی هورمون مردانه در بدن هر فردی تولید میشود.
اگر تولید این هورمون های مردانه بیش از حد استاندارد باشد، در این حالت یعنی فرد مبتلا به تنبلی تخمدان یا پلی کیستیک می باشد.
افرادی که دچار تنبلی تخمدان هستند، معمولاً دارای رشد موها به حالت غیر استاندارد می باشد.
یعنی در بخش های مختلف بدن این افراد، موهای زائد و ضخیمی رشد می نماید، از رایج ترین محل ها می توان به پشت لب و چانه اشاره کرد، تمام موهای بدن این افراد ضخیم می گردد.
علاوه بر موارد یاد شده افزایش چربی سطح پوست باعث می گردد تا جوش های سر سیاه و آکنه به وجود بیاید.
افرادی که دچار این مشکل هستند اضافه وزن پیدا میکنند.
در این افراد وجود بیماری تنبلی تخمدان باعث میشود تا مقاومت نسبت به انسولین زیاد شود، در نتیجه آن، احتمال مبتلا شدن به دیابت زیاد می گردد.
افرادی که دچار این بیماری هستند در این افراد چربی خون افزایش پیدا میکند.
تخمکگذاری به درستی انجام نمی گردد و ممکن است فرد دچار نازایی شود.
دوران قاعدگی منظمی ندارند، حتی ممکن است حدود 7 ماه پریود نشوند.
زنان مبتلا به PCOS ممکن است دچار آکنه شدید شوند که معمولاً در نواحی چربتر بدن مانند صورت، پشت و سینه دیده میشود.
ریزش مو از جلوی سر (آلوپسی) نیز می تواند به دلیل افزایش آندروژن رخ دهد، این ریزش مو می تواند شبیه طاسی با الگوی مردانه باشد.
PCOS می تواند مشکلاتی مانند آپنه خواب یا خروپف شدید ایجاد کند.
زنان مبتلا به PCOS ممکن است در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع 2، بیماری قلبی، فشار خون بالا و چربی خون بالا باشند.
علت بروز تنبلی تخمدان در افراد چیست؟

دلایل مختلفی میتواند باعث ایجاد تنبلی تخمدان شود.
در مرحله اول بحث ژنتیک و وراثت از اصلی ترین دلایل به وجود آمدن این مشکل می باشد.
چاقی و اضافه وزن
حدود 40 تا 80 درصد زنان مبتلا به تنبلی تخمدان اضافه وزن دارند یا BMI بالای 30 دارند.
اضافه وزن از عوامل بسیار مهم ایجاد مقاومت به انسولین است که ریسک مبتلا شدن به دیابت نوع 2 و سندرم تخمدان پلی کیستیک را بالا می برد.
مقاومت به انسولین
حدود 70 درصد از زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) مقاومت به انسولین دارند.
هورمون انسولین توسط پانکراس ترشح می شود تا از قند موجود در غذا انرژی تولید کند.
اگر سلول های بدن نتوانند به درستی از انسولین استفاده کنند، پانکراس مقدار بیشتری از آن را تولید می کند.
انسولین اضافی باعث تحریک تخمدان ها و افزایش ترشح هورمون های مردانه می شود و باعث عدم تخمک گذاری می شود.
لکه های تیره ای که در قسمت پایین گردن، زیر بغل، کشاله ران یا زیر سینه ایجاد می شود، نشانه مقاومت به انسولین است، از دیگر علائم این بیماری می توان به افزایش اشتها و چاقی اشاره کرد.
وراثت
تحقیقات نشان می دهد که ژن های خاصی ممکن است با سندرم تخمدان پلی کیستیک مرتبط باشند.
بنابراین اگر فردی در خانواده شما، مانند مادر یا خواهر شما، این بیماری را داشته باشد، ممکن است در خطر ابتلا به آن و تجربه علائم اختلال عملکرد تخمدان باشید.
التهاب با درجه پایین
گلبول های سفید در پاسخ به عفونت یا آسیب، موادی را تولید می کنند که به آن التهاب با درجه پایین گفته می شود.
تحقیقات نشان می دهد که افراد مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک نوعی التهاب طولانی مدت و با درجه پایین دارند که باعث می شود تخمدان ها آندروژن تولید کنند.
این می تواند خطر مشکلات قلبی عروقی را افزایش دهد.
استرس و اضطراب
وقتی استرس و اضطراب دارید، واکنش بدن ترشح هورمون کورتیزول است، این هورمون باعث افزایش آندروژن و عدم تخمک گذاری می شود.
اختلال غده فوق کلیه
تحت استرس مزمن و اضافه وزن، غدد فوق کلیوی آندروژن بیشتری تولید می کنند که می تواند منجر به تنبلی تخمدان شود.
ژنتیک
سندرم تخمدان پلی کیستیک دارای الگوی ارثی است و می تواند توسط ژن ها به اعضای یک خانواده منتقل شود.
اختلال تیروئید
کم کاری تیروئید می تواند باعث تنبلی تخمدان شود و علائم آن را تشدید کند.
در ادامه دیگر دلایل ایجاد تنبلی تخمدان را عنوان می کنیم.
- تومور مغزی
- شیمی درمانی
- مصرف کردن دخانیات
- اعتیاد به مشروبات الکلی
انواع تنبلی تخمدان
با توجه به اینکه تمام علائم تنبلی تخمدان در بیماران مشاهده نمیشود و این علائم ممکن است خفیف و شدید باشد، باید با معاینه پزشک این مورد تایید گردد.
برخی از علائم ممکن است مانند دیابت، کاهش وزن، تاری دید مشاهده شود که از نشانه های تنبلی تخمدان می باشند.
در حالت کلی مشکل پلی کیستیک به چهار دسته اصلی تقسیم می شود.
دسته اول تنبلی تخمدان
معمولا اکثر افرادی که به پلی کیستیک مبتلا هستند سطح مقاومت بدن این افراد به انسولین نیز زیاد است.
با توجه به اینکه نقش انسولین در کنترل کردن قند خون بدن، حائز اهمیت می باشد، به همین دلیل مصرف بیش از اندازه مواد قندی و نشاسته ای باعث می شود تا این مورد باعث ایجاد ناباروری در افراد شود.
می تواند منجر به افزایش هورمون هایی مانند تستوسترون گردد.
اگر بدون دلیل اضافه وزن پیدا کردید و همچنین میزان مقاومت بدنتان به انسولین افزایش پیدا کرد. در این حالت امکان دارد دچار تنبلی تخمدان باشید.
دسته دوم تنبلی تخمدان
در برخی از حالات مشاهده میشود که این بیماری به خاطر استفاده از قرص های ضدبارداری به وجود میآید.
این قرص ها برای بانوان مشکل زا نیستند. معمولاً بعد از اینکه مصرف این دارو تمام میشود، دوباره تخمک گذاری شروع می شود.
ولی در برخی از افراد ممکن است مصرف این دارو باعث وجود مشکل در بحث تخمکگذاری گردد.
که در این صورت حتما باید به پزشک متخصص مراجعه نمایید.
دسته سوم تنبلی تخمدان
بعضی از افرادی که دچار مشکل پلی کیستیک هستند، دچار التهاب می شوند.
معمولاً این افراد دارای علائمی مانند عفونت، حساسیت های پوستی و یا سردرد هستند.
با انجام آزمایش خون، کمبود ویتامین D در این افراد مشاهده میشود.برای درمان بهتر است مکملهای منیزیم مصرف نمایند.
این مکمل ها خاصیت ضد التهابی دارند و میتوانند باعث کاهش یافتن شدت تنبلیتخمدان گردد.
دسته چهارم تنبلی تخمدان
در برخی از حالت ممکن است این بیماری به هیچ عنوان نشانه ای نداشته باشد، که به تنبلی تخمدان پنهان معروف است.
تشخیص تنبلی تخمدان
راههای مختلفی برای تشخیص تنبلی تخمدان وجود دارد. از جمله این راهها به موارد زیر اشاره میکنیم:
معاینه و آزمایشات پزشکی
پزشک شما در مورد تاریخچه پزشکی و علائم این سندرم از شما سؤال خواهد کرد.
پزشکان معمولاً سندرم تخمدان پلی کیستیک را در زنانی که حداقل دو مورد از این سه علامت را دارند تشخیص می دهند:
- سطوح بالای آندروژن
- سیکل های قاعدگی نامنظم
- کیست در تخمدان
پزشک شما باید بپرسد که آیا علائمی همچون آکنه، رشد موهای صورت و بدن و افزایش وزن داشته اید یا خیر.
معاینه لگن
انجام معاینه لگن هر گونه مشکلی در تخمدان ها یا سایر قسمت دستگاه تناسلی شما بررسی کند.
در طول این آزمایش، پزشک با معاینه داخل واژن با دست، هرگونه رشد در تخمدانها یا رحم را بررسی می کند.
برخی از علائم PCOS در سایر بیماری ها نیز یافت می شود، به همین دلیل پزشک شما ممکن است آزمایش های مختلف تشخیصی مانند سونوگرافی و آزمایش خون را توصیه کند.
سونوگرافی
این آزمایش از امواج صوتی برای ایجاد تصاویری از بافت ها و اندام ها استفاده می کند.
سونوگرافی به بررسی اندازه تخمدان ها و دیدن کیست تخمدان کمک می کند. علاوه بر این، می تواند ضخامت آندومت را تعیین کند.
آزمایش خون
این آزمایش برای اندازه گیری سطح آندروژن ها و هورمون های دیگر لازم است.
پزشک ممکن است سطح قند خون (قند خون) و حتی کلسترول و تری گلیسیرید را بررسی کند.
پیشگیری از تنبلی تخمدان
هیچ روش پیشگیری قطعی برای جلوگیری از بیماری وجود ندارد، اما با اصلاح سبک زندگی می توان خطر ابتلا به یا افزایش روند بهبود و درمان را تا حد زیادی کاهش دهد.
اصلاح شیوه زندگی و تغییرات جزئی می تواند 5 تا 10 درصد تخمک گذاری و اختلالات متابولیکی را بهبود بخشد.
اگر درگیر تنبلی تخمدان هستید، اقدامات زیر می تواند به بهبود علائم شما کمک کند:
میوه، سبزیجات و غذاهای تازه را در رژیم غذایی خود قرار دهید.
شکر، فست فود و غذاهای چرب را از رژیم غذایی خود خارج کنید.
ورزش می تواند مقاومت به انسولین را بهبود بخشد و خطر ابتلا به بیماری قلبی را کاهش دهد.
کاهش وزن در زنان مبتلا به BMI بالا می تواند با قاعدگی و هورمونهای آندروژن همراه باشد و احتمال باروری را افزایش می دهد.
تنظیم زمان خواب می تواند به تنظیم رژیم غذایی شما کمک کند. به خاطر بیدار شدن، می تواند شما را به سمت پرخوری و نهادینه کردن عادت های بد تغذیه ای سوق دهد.
داشتن یک رژیم غذایی مناسب در درمان تنبلی تخمدان بسیار مهم است.
شما می توانید از پروتئین های کم چربی مانند گوشت، ماهی و مرغ، گوجه فرنگی ، توت فرنگی، امگات و امگا -3 استفاده کنید که باعث کاهش التهاب می شود.
راه های درمان تنبلی تخمدان

به طور کلی درمان قطعی تنبلی تخمدان امکان پذیر نیست، زیرا یک بیماری ارثی چند عاملی در نظر گرفته می شود.
با این حال، برخی از راه حل ها تا حدودی عوارض و علائم را کاهش می دهند.
کاهش وزن
اگر PCOS دارید، کاهش وزن کار آسانی نیست زیرا سطح تستوسترون شما بالاست.
اما کاهش وزن حتی اندکی می تواند به تعادل هورمون ها و منظم کردن قاعدگی شما کمک کند.
بنابراین، ورزش و تغییر رژیم غذایی می تواند کمک زیادی به درمان نارسایی تخمدان کند.
درمان ناباروری
اگر فردی نابارور باشد، تخمک گذاری اتفاق نمی افتد، بنابراین بهتر است از داروهای تحریک تخمک گذاری استفاده کنید تا احتمال بارداری وجود داشته باشد.
این داروها تخمدان ها را برای آزادسازی تخمک های بالغ و حفظ باروری تحریک می کنند.
کاهش هورمون مردانه
مصرف دارو می تواند به کاهش سطح هورمون های مردانه برای کاهش عوارض جانبی این هورمون ها کمک کند.
در واقع داروهای ضد آندروژن برای درمان ریزش موی ناشی از سندرم تخمدان، طاسی با الگوی مردانه و کاهش موهای زائد موثر هستند.
قرص های ضد بارداری
یکی از درمان های تنبلی تخمدان، استفاده کردن از قرصهای ضدبارداری است.
قرص های ضدبارداری همچنین به موراد زیر کمک می کنند.
- تنظیم هورمونی
- کاهش عوارض تنبلی تخمدان
- پیشگیری از سرطان آندومتر
جراحی
اگر روشهای دیگر درمان کیست تخمدان مؤثر نبود، پزشک ممکن است جراحی را برای بهبود باروری و کاهش علائم پیشنهاد کند.
جراحی به روش های مختلفی انجام می شود، از جمله:
لاپاروسکوپی تخمدان
سوراخ های ریز ایجاد شده در تخمدان ها می توانند سطح آندروژن های تولید شده را کاهش دهند.
اوفورکتومی
نوعی جراحی است که در آن یک یا هر 2 تخمدان برداشته می شود.
این روش که برای جلوگیری از شرایط خاصی مانند آندومتریوز و سرطان تخمدان انجام می شود، چند ساعت طول می کشد.
آسپیراسیون کیست
در این فرایند، مایع موجود در کیست برداشته می شود.
آسپیراسیون کیست فقط زمانی توصیه می شود که کیست سرطان نباشد.
اصلاح سبک زندگی و درمان تنبلی تخمدان
اصلاح سبک زندگی از روش های بسیار مهم و موثر در درمان تنبلی تخمدان است.
حتی تغییرات کوچک می تواند تخمک گذاری و اختلالات متابولیک را 5 تا 10 درصد بهبود بخشد.
- خوردن غذای تازه و میوه و سبزیجات
- حدف کردن مواد قندی و فست فود
- ورزش کردن
- کم کردن وزن
- تنظیم خواب
- رژیم غذایی سالم
تنبلی تخمدان چقدر طول می کشد تا درمان شود؟
متاسفانه درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد و با توجه به این که این مشکل ژنتیکی می باشد، نمیتوان باعث تغییر ساختار تخمدان ها شد.
در صورت تشخیص این مشکل درمانهای لازم در رابطه با کنترل و جلوگیری از تبدیل شدن به مشکل جدی تر به وسیله پزشکان متخصص انجام می شود.
برای درمان این بیماری باید این مشکل به صورت دقیق بررسی شود، با توجه به علائم آن یک درمان مناسب برای فرد تجویز گردد.
افرادی که فقط دچار مشکل در دوران قاعدگی هستند، در این افراد اکثراً از درمانهای دارویی استفاده می شود.
افرادی که دچار مشکلهای پر مویی یا ریزش مو هستند بیشتر استفاده از داروهای ضد هورمون مردانه تجویز می شود.
اگر فرد مشکل نازایی داشته باشد، در این حالت درمانهایی برای تحریک تخمک گذاری انجام می شود.
لازم به ذکر است که یکی از توصیههای که تمام پزشکان میکنند این است که افرادی که دچار این مشکل هستند بهتر است زود ازدواج کنند تا بتوانند صاحب فرزند شوند.
به مرور زمان، افزایش سن باعث کاهش قدرت تخمک گذاری و باروری می شود.
تمام افرادی که دچار این مشکل هستند باید همیشه به صورت منظم تحت نظر پزشک متخصص باشند، تا بیماری را به گونهای کنترل نمایند و از بروز مشکلات جدی دیگر جلوگیری کنند.
عوارض تنبلی تخمدان در مبتلایان چیست؟
سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) در صورت عدم درمان می تواند خطرات و عوارض طولانی مدتی برای سلامتی داشته باشد.
در حالت عادی می توان گفت که در دوران تخمک گذاری معمولاً هر۳۰ روز حدود ۵ تا۶ فولیکول در رحم شروع به رشد می نمایند.
معمولاً یکی از آنها بزرگتر از بقیه شده و از بزرگ شدن سایر فولیکول ها جلوگیری می کند.
در واقع رشد آنها را از بین میبرد یا باعث کوچک ماندن آنها می شود.
در این افراد معمولاً فولیکول هایی که بزرگ شده اند به صورت صحیح نمی توانند کار خود را انجام بدهند که در نتیجه آن، تخمک گذاری به خوبی انجام نمی شود.
با توجه به اینکه این فولیکولها از بین نمیروند و انباشته شدن این فولیکول های رشد نیافته، در طی سالهای دراز باعث می شود.
تا فولیکول های ریز بر روی سطح تخمدانها بمانند، در نتیجه سطح تخمدان ها پر از فولیکول های ریز و رشد نیافته می شود.
ساده ترین روش برای مشاهده این مورد، استفاده از سونوگرافی است.
در حالت عادی سه تا چهار فولیکول ریز میتواند روی سطح تخمدان باشد.
در این افراد فولیکول هایی که روی تخمدان وجود دارد زیاد است بگونه ای این فولیکولها مانند حلقه اطراف تخمدان را احاطه می کنند، که در نتیجه میتواند باعث ناباروری گردد.
بسیاری از افراد مبتلا به PCOS مقاومت به انسولین دارند که در دراز مدت می تواند منجر به دیابت نوع 2 شود.
تغییرات هورمونی و مقاومت به انسولین می تواند باعث افزایش سطح کلسترول بد (LDL) و فشار خون بالا شود که خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش می دهد.
تخمک گذاری نامنظم و عدم تعادل هورمونی می تواند باعث ضخیم شدن پوشش داخلی رحم شود و خطر ابتلا به سرطان آندومتر (رحم) را افزایش دهد.
تغییرات هورمونی و علائمی مانند افزایش وزن و موهای زائد می تواند منجر به کاهش عزت نفس، افسردگی و اضطراب شود.
افراد مبتلا به PCOS ممکن است دچار آپنه خواب شوند که می تواند خواب را مختل کند و باعث مشکلات تنفسی در شب شود.
کنترل و درمان زودهنگام این بیماری از طریق تغییر سبک زندگی، داروها و مدیریت علائم می تواند خطرات طولانی مدت را کاهش داده و کیفیت زندگی را بهبود بخشد.
سوالات متداول

آیا تنبلی تخمدان باعث چاقی می شود؟
افرادی که به دلیل تنبلی تخمدان اضافه وزن پیدا می کنند به این افراد توصیه می گردد.
که باید سبک زندگی و رژیم غذایی خود را به صورت کامل تغییر دهند.هیچ گونه درمان قطعی برای این مشکل وجود ندارد.
به همین دلیل باید با تغییر سبک زندگی خود از کسب وزن اضافه جلوگیری کنند.
آیا تنبلی تخمدان باعث دیابت می شود؟
با توجه به اینکه مقاومت به انسولین در افرادی که دچار تنبلی تخمدان هستند زیاد است.
احتمال مبتلا شدن به دیابت در این افراد افزایش خواهد یافت.
این افراد باید کمتر موادی قندی مصرف کند چون در غیر اینصورت احتمال مبتلا شدن به دیابت افزایش پیدا می کند.
آیا تنبلی تخمدان در بارداری تاثیر دارد؟
با توجه به اینکه تنبلی تخمدان میتواند باعث ناباروری شود.
همیشه افرادی که دچار این مشکل هستند نگران این مسئله هستند که آیا میتوانند صاحب فرزند شوند یا نه؟
معمولا از ده نفری که دچار تنبلی تخمدان هستند، یک نفر نمی تواند بارور شود.
در واقع شرایط مختلفی در بارداری تاثیر گذار هستند همانند شرایط جسمی، سن مادر، سطح تخمک ها و… تمام این موارد میتواند در بحث بارداری تاثیر داشته باشند.
اگر به صورت تخصصی بخواهیم دلیل پلی کیستیک را در ناباروری توضیح دهیم باید اینگونه بیان کنیم.
تخمک هایی که داخل رحم برای بارداری آزاد میگردند، معمولاً درون کیسه های تخمدان به نام فولیکول رشد می نمایند.
وقتی این فولیکولها به اندازه کافی رشد کردند در نتیجه ها کیسه پاره شده و برای باروری آزاد می گردد.
با توجه به اینکه افرادی که دچار پلی کیستیک هستند در آن ها سطح آندروژن بالا می باشد.
در نتیجه، این فولیکول ها نمی توانند رشد کنند وبه کیست تخمدان می شوند.
———————————————————–
راه های ارتباطی با دکتر محبوبه مأموریان اصفهانی
پیج اینستاگرام دکتر محبوبه مأموریان اصفهانی
کانال آپارات دکتر محبوبه مأموریان اصفهانی
کانال نماشا دکتر محبوبه مأموریان اصفهانی
———————————————————–
تنبلی تخمدان – تنبلی تخمدان – تنبلی تخمدان – تنبلی تخمدان – تنبلی تخمدان – تنبلی تخمدان – تنبلی تخمدان – تنبلی تخمدان – تنبلی تخمدان




7 پاسخ
سلام خانم دکتر عزیر
می خواستم بپرسم خدمت شما که سندرم تخمدان پلی کیستیک و تنبلی تخمدان یک نارسایی هورمونی می باشد ؟
سلام
بله عزیزم مشکلات هورمونی یکی از عوامل شایع این بیماری ها به حساب می آید.
سلام و روز خوش به شما
خانم دکتر عزیز افراد مبتلا به تبلی تخمدان آیا چاق هستند ؟ وبهترین روش درمان آن چیست ؟
سلام
بله تنبلی تخمدان باعث چاقی می شود
این یک بیماری ژنتیکی است و هیچ پزشکی نمی تواند ژن تخمدان را تغییر دهد. فقط پزشک می تواند میزان تنبلی تخمدان را کاهش دهد که بهترین روش های کاهش این بیماری عواملی مانند:
از بین بردن فولیکول های سطح تخمدان
تنظیم سیکل قاعدگی
تغییر سبک زندگی
درمان هیسروتیسم یا درمان موهایی ضخیم
درمان های پوستی و مو استفاده کرد.
سلام خانم دکتر عزیز
می خواستم ازتون بپرسم تنبلی تخمدان آیا باعث نازایی هم می شود ؟؟
سلام
افرادی که تخمدان هایی تنبل دارند نازا نیستند، با پیشرفت های بسیار در علم پزشکی، نازایی وجود ندارد
اما این افراد سخت زا و دیرزا می شوند و احتمال دارد که پروسه باردار شدن آنها طول بکشد و نیاز به درمان دارویی برای باردار شدن وجود داشته باشد.
سلاو وروز بخیر به شما خانم دکتر عزیز
ورزش کردن چه قدر می تونه در درمان تنبلی تخمدان موثر باشه؟